Cambodja heeft tientallen jaren van genocide en burgeroorlogen achter de rug. Tijdens het Rode Khmer bewind (1975-1979) zijn tussen de 1,5 en 2,5 miljoen mensen ‘verdwenen’ onder het oog van Pol Pot. Om de leiders van dit schrikbewind te kunnen veroordelen is het Cambodja-tribunaal opgericht. Afgelopen week heeft de eerste veroordeling plaats gevonden. Kaing Guek Eav, alias Duch, (het hoofd van de beruchte martelgevangenis Tuol Sleng) is op 26 juli j.l. veroordeeld tot 35 jaar cel.
Hoewel al in 1993 voor het eerst verkiezingen werden gehouden, is pas sinds 1999 is de politieke stabiliteit weer enigszins teruggekeerd en is het complexe proces van politieke, economische en sociale wederopbouw begonnen. Ondanks de politieke en economische verbeteringen is het gezondheidsniveau in Cambodja echter nog uitermate laag, mede door het niet effectief benutten van bestaande openbare voorzieningen en misvattingen over gezondheid en hoe daarmee om gegaan moet worden.
Sinds 1994 werkt HealthNet TPO aan het organiseren van basispsychiatrie en psychosociale ondersteuning in Cambodja. Uit dat programma is in 1999 de zelfstandige Cambodjaanse NGO ‘ TPO Cambodia’ onstaan, waarmee HealthNet TPO sindsdien warme banden mee onderhoudt.
Om een bijdrage te leveren aan het verwerkingsproces tijdens het tribunaal, heeft HealthNet TPO directeur Willem van de Put samen met filmmaker Jan van de Berg in 2005 de film ‘Deacon of Death’ uitgebracht. In deze film wordt de macht van de Khmer geïllustreerd aan de hand van het verhaal van een Cambodjaanse vrouw die geconfronteerd wordt met de man die zij verantwoordelijk houdt voor de dood van haar familie. De DVD wordt veel gebruikt bij educatieve projecten om ook de nieuwe generatie Cambodjanen bekend te maken met het schrikbewind dat in het land gevoerd is.
Het is vaak lastig om de gruweldaden en de (psychische) gevolgen daarvan met de bevolking te bespreken. Niet alleen omdat de gevolgen vaak onderschat worden maar ook omdat de bevolking nauwelijks wordt voorgelicht over deze ingrijpende periode. Met de film wordt getracht een framewerk te creëren waardoor overlevenden en de nieuwe generatie beter om leren gegaan met het verleden.
Dit jaar is een aanvulling op de originele film uitgekomen, met daarin nieuwe interviews en reacties van betrokkenen.
Zie ook de radiodocumentaire ‘Cambodja’s verzwegen verleden’ die Willem van de Put maakte met journalist Guido Spring en de website van TPO Cambodja voor meer informatie over onze projecten.
