Geestelijke gezondheid als indicator voor ziektelast

Psychische stoornissen worden maar zelden als prioriteit beschouwd wanneer het gaat om gezondheid in fragiele staten. Net als vele andere niet-overdraagbare of chronische ziekten, komen deze problemen vaak voor, maar met een laag sterftecijfer en een hoge mate van ‘handicap’. Door deze ziektelast te meten, werd het concept van Disability Adjusted Life Year (DALY) geïntroduceerd. DALY’s geeft het aantal gezonde jaren weer die verloren zijn gegaan als gevolg van een stoornis, vroegtijdige sterfte of de jaren met een handicap.

De Wereldbank en WHO gaven in 2001 aan dat 12% van de wereldwijde ziektelast toegeschreven kan worden aan geestelijke problemen. Verwacht wordt dat dit percentage significant toeneemt in het komende decennium, ook in ontwikkelingslanden. Op wereldwijde schaal veroorzaken zware depressies gevolgen voor de gezondheid die te vergelijken zijn met die van hartkwalen. ‘Handicaps’ gerelateerd aan psychische stoornissen hebben negatieve effecten op de productiviteit en hebben bovendien financiële consequenties voor het individu en zijn familie. Als de context een fragiele staat is – een door oorlog verscheurde samenleving – heeft men geen diepgaande epidemiologie nodig om te begrijpen dat psychische problemen niet alleen belangrijk zijn als determinant van gezondheid, maar ook als belemmering om het leven weer op te pakken. Dit geldt ook voor gemeenschappen en de maatschappij als geheel.

Hoewel de meeste van onze programma’s zich in een gecombineerde aanpak op zowel psychische gezondheid als psychosociale problemen richten, dient een verschil te worden gemaakt tussen beide begrippen:

• Psychosociale problemen zijn vaak gerelateerd aan de gevolgen van jaren van geweld die te voelen zijn in bijna alle aspecten van het leven van mensen: armoede, onzekerheid, gespannen familierelaties, slecht onderwijs en slechte gezondheid. Psychosociale problemen kunnen leiden tot het naar boven drijven van psychische stoornissen, zoals depressie en angststoornissen. Het terugdringen van psychosociale problemen en stressoren is daarom een focus binnen onze programma’s, om de ontwikkeling van psychische stoornissen te voorkomen. Lees meer over psychosociale ondersteuning
• Geestelijke gezondheidsprogramma’s zijn meestal gericht op het decentraliseren van psychiatrische dienstverlening van gespecialiseerde ziekenhuizen naar de integratie in primaire gezondheidszorg. Ook bewustwording in de gemeenschap is van groot belang zodat psychische stoornissen worden (h)erkend en eventuele doorverwijzing of medicatie mogelijk wordt. Lees meer over geestelijke gezondheid