Mental Health and Psychosocial Care programma

Dit programma bestaat uit twee delen, waaronder het ‘Lisanga project’ (gefinancierd door PSO) en het ‘Lubero project’ (gefinancierd door de Nederlandse overheid onder MFSII).

Geschiedenis van het programma
Het programma is in eerste instantie gestart met het ‘Mbila project’. Het Mbila project werkte met arme families in de buitenwijken van Kinshasa, de hoofdstad van Congo. De vernietiging van familiebanden en sociale netwerken – als gevolg van het voortdurende geweld en de straffeloosheid daarvan – heeft geleid tot veel onzekerheid en geweld, vooral in Masina (een grote buitenwijk van Kinshasa met meer dan 600.000 inwoners). In 2003 is het Mbila project begonnen met het geven van trainingen om meer animateurs communautaires (vrijwilligers uit de gemeenschap) te creëren, dit werd mede in gang gezet door het opzetten van het Mbila Centre d’Ecoute.

Binnen vijf jaar heeft binnen het project een verschuiving plaats gevonden van psychosociale diensten naar capaciteitsontwikkeling. De ervaring van de eerste jaren heeft geleid tot een aantal trainingshandleidingen die door gemotiveerde medewerkers en vrijwilligers uit de gemeenschap worden verspreid. Door partnerships met lokale ‘community-based’ organisaties, hebben we geleerd effectief en complementair samen te werken. Cliënten en families, de primaire doelgroep van het project, hebben hun capaciteiten ontwikkeld en geleerd hun eigen probleemoplossend vermogen beter in te zetten. Gezondheidswerkers die betrokken zijn bij de zorg voor mensen met psychische problemen, hebben geleerd diverse methoden toe te passen om hun diensten te verlenen. Het Mbila project wordt nu opgevolgd onder het zogeheten ‘Lisanga project’.

Het Lisanga project
De Association pour des Project PsychoSociaux (APPS), heeft met gemeenschappen een duurzaam netwerk ontwikkeld voor de psychosociale ondersteuning van ‘vergeten’ kinderen, jongeren en hun families. Via APPS tracht HealthNet TPO de sociale cohesie onder gemeenschapsleden te versterken en extra zorg te integreren voor jeugdige drugsgebruikers en hun families. Het project heeft als doel de capaciteit van zeven gezondheidszones in het Ndjili district te versterken en de sociale diensten in de gemeenten Masina, Ndjili en Kimbanseke te verbeteren (bijna twee miljoen inwoners). De interventies vergroten de technische mogelijkheden en de samenwerking tussen gemeenschappen en gemeenten om een geschikt antwoord te vinden op jongeren met problemen.

Als resultaat van het programma, werken meerdere overheidsautoriteiten nu samen om ontwikkelingen binnen de gemeenschap te managen en coördineren, met betrekking tot de problemen van opgegeven straatjeugd, misbruik en het verlies van sociale cohesie onder families door armoede. ‘Community Development Committees’ worden opgezet om de interventies van de basis zorgverlening en van lokale maatschappelijk middenveld te implementeren. In 2010 heeft HealthNet TPO tevens de expertise van partner APPS verder ontwikkeld tot een sterke capaciteitsontwikkelingsorganisatie in een breder netwerk.

Het Lubero project
Voor het MFSII programma is HealthNet TPO nog bezig de precieze activiteiten te definiëren die in DR Congo zullen plaatsvinden. Door beperkte financiering zal er een beperkte aanwezigheid zijn in dit gebied, en zullen de activiteiten in nauwe samenwerking met ZOA-Vluchtelingenzorg plaatsvinden. Het programma zal worden uitgevoerd in Lubero in de provincie Noord Kivu, en zal zich richten op zowel ‘community systems strengthening’ als op ‘health systems strengthening’.

Een medewerker van HealthNet TPO is onlangs naar Lubero geweest om de exacte behoeften, mogelijkheden en partnerships in kaart te brengen. De specifieke doelen van deze missie waren:

• Het informeren van de provinciale zorgautoriteiten over de plannen van HealthNet TPO op het gebied van geestelijke gezondheid;
• Het introduceren van de HealthNet TPO DCR medewerker;
• Het in kaart brengen van mogelijke partnerships, onder andere met de lokale zorgautoriteiten en de ‘National Mental Health Department’.
• Het onderzoeken van aanvullende mogelijkheden met samenwerkende partners;
• Ontwikkelen van een actieplan voor geestelijke gezondheid en ‘community systems strengthening’ activiteiten binnen het MFSII programma in DR Congo, die haalbaar zijn met het beschikbare budget.

Het actieplan wordt op dit moment ontwikkeld, en wanneer het afgerond is zal bovenstaande informatie worden bijgewerkt.