Choose language:

Een ons preventie is meer waard dan een pond behandeling

24 oktober 2015 - door Caitlin Cockcroft - Op 10 oktober 2015 ben ik in Juba, Zuid-Soedan de hele dag aanwezig geweest bij allerlei ‘festiviteiten’ in het teken van ‘World Mental Health Day’. Daarbij zet ik ‘festiviteiten’ tussen haakjes want het voelt vreemd om een fundamenteel mensenrecht als geestelijke gezondheid te vieren als een succes op basis van een internationale dag. Waarom vieren we de successen van psychische dienstverlening? Zou het niet vanzelfsprekend moeten zijn dat iedereen die onder geestelijke gezondheidsproblemen lijdt toegang tot kwalitatieve zorg en steun heeft? Zou het niet internationaal erkend moeten zijn dat de stigmatisering en discriminatie van een ander, op basis van iets waar zij niets aan kunnen doen, onacceptabel is?  

‘Waardigheid in geestelijke gezondheid’ was het thema van de ‘World Mental Health Day’ dit jaar. Ik geloof dat waardigheid een belangrijk onderdeel vormt van identificatie, diagnose, acceptatie en behandeling van geestelijke gezondheidsproblemen. Veel te vaak, krijgen mensen met psychische problemen zorg waarbinnen zij niet de ruimte krijgen om zelf te participeren en worden zij niet zelf betrokken bij het maken van beslissingen, ondanks dat deze van invloed op hun leven zijn. Dit ondermijnt volgens mij de essentie van menselijkheid, en zorgt ervoor dat individuen geen platform krijgen om zichzelf op een waardige manier uit te drukken.

Waardigheid in geestelijke gezondheid kan, afhankelijk van hoe je ernaar kijkt, in Zuid Soedan worden gezien als een half leeg of half vol glas. Een waardige behandeling van mensen ontbreekt, maar veranderingen die de toekomst van dienstverlening in het land vorm kunnen gaan geven komen eraan. In zijn blog refereerde mijn collega Boniface Duku naar de recente pogingen van het nieuwe directoraat voor geestelijke gezondheidszorg - binnen het ministerie van gezondheid - om een platform voor geestelijke gezondheid op te zetten. Het zijn de gezamenlijke inspanningen van de overheid en niet-gouvernementele organisaties die de geestelijke gezondheidszorg in het land ten goede veranderen. 

Patiënten met psychische gezondheidsproblemen wekken in Zuid-Soedan vaak angst op bij mensen die deze problemen niet begrijpen. Om voor mensen met geestelijke gezondheidsproblemen dezelfde kwaliteit van leven mogelijk te maken als voor mensen zonder psychische problemen moeten we ervoor zorgen dat mensen beter begrijpen wat psychische problemen zijn, hoe ze ontstaan en waarom ze aanhouden. We moeten zowel stigmatisering op basis van angst als passieve stigmatisering verminderen. We moeten goede toegang tot zorg voor iedereen creeëren, dit betekent ook dat zorg betaalbaar moet zijn, dat er goed over gecommuniceerd moet worden en dat diensten moeten aansluiten bij degenen voor wie het bedoeld is.

In een land waar een klinisch systeem van geestelijke gezondheidszorg praktisch niet bestaat is het essentieel om te focussen op preventieve diensten, diensten die op een lokaal niveau effectief kunnen zijn in plaats van op een klinisch niveau. HealthNet zet lokale psychosociale dienstverleners in, die opgeleidt zijn om precies dat te doen. Zij bieden onderwijs aan lokale gemeenschappen, evenals als psychosociale trainingen voor gemeenschapsvrijwilligers. Daarnaast werken zij aan het creeëren van bewustzijn voor specifieke pyschosociale problemen, identificatie en management van specifieke gevallen, het in kaart brengen van dienstverleners om een methode voor doorverwijzing gedurende dit proces te ontwikkelen, het bieden van psychologische eerste hulp, het opzetten van psychosociale centra waar al deze activiteiten georganiseerd kunnen worden en waar kind- en jeugdvriendelijke activiteiten plaats kunnen vinden. Ook zijn zij verantwoordelijk voor het organiseren van groepssessies over thema’s zoals alcoholmisbruik en zelfmoordpreventie. Al deze activiteiten zijn erop gericht om de mogelijkheden van individuen te verbeteren door elkaar en zichzelf te helpen.

Gabriel Deng, een van onze psychosociale medewerkers vertelde mij: “Er wordt wel wat zorg gegeven aan mensen met psychische problemen, maar mensen zonder problemen zijn vaak bang voor hen en binden hen vast aan bomen, daar blijven ze dan. Er is geen band, geen gehechtheid met de zorgdrager.”

William Majook, ook een van onze psychosociale medewerkers, vertelde me het verhaal van een vierjarig jongetje die samen met zijn bejaarde grootmoeder in een van de vluchtelingenkampen in Northern Bahr el Ghazal woont, “Zijn beide ouders hadden hem direct na zijn geboorte in de steek gelaten. Sindsdien is er niets meer van hen vernomen. Zijn oma zorgt voor hem, maar zij is oud en blind. De grootmoeder zegt dat ze erg ongelukkig is, ze worstelt om dagelijks voor eten te zorgen. Ze hebben niets en hebben zoveel nodig; het jongetje veroorzaakte haar psychosociale problemen.”

Onlangs had ik een gesprek over het bestrijden van vuur in relatie tot persoonlijk welzijn, daarbij refereerde iemand aan een quote van Benjamin Franklin: “Een ons preventie is meer waard dan een pond behandeling”. Ik kan geen toepasselijkere uitspraak bedenken voor een land dat metaforisch elke dag vuur moet bestrijden. We moeten ons dan ook blijven concentreren op de stappen die momenteel gezet worden richting een verbeterde geestelijke gezondheidszorg, en blijven focussen op de preventieve maatregelen die we in de tussentijd kunnen nemen om ervoor te zorgen dat mensen hun leven kunnen leiden met zelfrespect, eigenwaarde en waardigheid. 



HealthNet TPO| Lizzy Ansinghstraat 163|1072 RG| Amsterdam|The Netherlands| T: +31 20 620 00 05| E:
facebook twitter linkedin youtube
CBF keur voor goede doelen
CBF keur voor goede doelen